#Risk Yönetimi

Kocaeli Trafiğine Dev Çözüm! Gölcük–Derince Arasına 50 Milyon Dolarlık Köprü Önerisi

Sanayi ve lojistik faaliyetlerin yoğunlaştığı kentlerin başında yer alan Kocaeli, sık sık trafik sıkışıklığıyla gündeme geliyor. Özellikle İzmit Körfezi’nin güney hattında bulunan Karamürsel, Gölcük ve Başiskele ilçelerini kapsayan güzergahta yaşanan yoğunluk, çeşitli düzenleme ve projelere rağmen kalıcı olarak çözülebilmiş değil. İzmit-Başiskele trafiğini rahatlatması öngörülen Başiskele Kavşağı Koridor Projesi ve proje çalışmaları devam eden Güney Marmara Otoyolu ile güney akstaki trafik yükünün önemli ölçüde azaltması hedefleniyor. GÖLCÜK- DERİNCE YÜZER KÖPRÜ ÖNERİSİ Kocaeli’nin trafik sıkışıklığı yaşadığı ilçeler için dikkat çeken çözüm önerisi, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin Şura Akademi Kent Araştırmaları Dergisi’nin son sayısında yayımlandı. Söz konusu dergi, kent sorunlarına yönelik geliştirilen birçok proje ve çalışmaya bilimsel bir altlık oluşturan önemli bir kaynak niteliği taşıyor. Bu kapsamda, Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Makaracı ve TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü’nden Dr. Hüseyin Okan Durmuş tarafından kaleme alınan “Kocaeli İçin Dijital İkiz Tabanlı Kent Yönetimi: Sistem Teorisi Perspektifinden Veri, Öngörü ve Karar Entegrasyonu ve Gölcük-Derince Hibrit Yüzer Köprü Önerisi” başlıklı makalede trafik sorununa çözüm olabilecek öneriler yer aldı. KOCAELİ ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN HAZIRLANDI Çalışma kapsamında fiziksel bir nesnenin sanal modeli olarak bilinen “dijital ikiz” yaklaşımını yalnızca bir teknolojik araç olarak değil, karmaşık kentsel sistemlerin yönetimi için teorik bir çerçeve olarak ele alındığı makalede belirtildi. Kocaeli örneği üzerinden, şehirlerin veri odaklı, dinamik ve öngörü üretme kapasitesine sahip sistemler olarak yeniden yapılandırılması önerildi. ‘AÇILIR PONTON KÖPRÜ’ Makalede “Çalışmanın temel katkısı, dijital ikiz kavramını sistem teorisi ile bütünleştirerek “Algıla–Modelle–Kontrol Et–Karar Ver (SMCD)” döngüsü olarak adlandırılan yeni bir kavramsal model önermesidir. Bu model, şehir yönetiminde reaktif yaklaşımdan proaktif ve öngörü temelli yönetime geçişi mümkün kılmaktadır. Bulgular, dijital ikiz tabanlı sistemlerin veri entegrasyonu, risk yönetimi ve karar kalitesi üzerinde belirleyici etkileri olduğunu göstermektedir. Çalışma kapsamında İzmit Körfezi güney aksındaki trafik yoğunluğunu azaltmak için maliyet etkin Gölcük-Derince hibrit yüzer açılır ponton köprü önerilmiştir” ifadelerine yer verildi. ‘TRAFİK, ÇEVRESEL ETKİLER, AFET BİRBİRİNDEN BAĞIMSIZ DEĞİL’ Modeli Kocaeli üzerinden inceleyen akademisyenler, trafik yoğunluğu, çevresel etkiler ve afet risklerinin birbirinden bağımsız sorunlar olmadığını, aksine aynı sistemin birbiriyle etkileşim halinde olan alt bileşenleri olarak ortaya çıktığını belirtti. Özellikle Dilovası bölgesi gibi kritik geçiş noktalarında oluşan trafik yoğunluğu, yalnızca ulaşım alanında bir problem olarak kalmadığını, lojistik süreçlerde gecikmelere, buna bağlı olarak ekonomik kayıplara ve artan emisyon değerleri üzerinden çevresel kirliliğe yol açtığını ifade etti. ÖNCEDEN TAHMİN EDİLEBİLİYOR Dijital ikiz yaklaşımının bu tür zincirleme etkilerin yalnızca gözlemlenmesini değil, aynı zamanda önceden öngörülmesini mümkün kıldığını, gerçek zamanlı veri akışı ve modelleme kapasitesi sayesinde trafik yoğunluğu oluşmadan önce tahmin edilebildiği, alternatif yönlendirme stratejileri geliştirilebildiği ve sistem dengesi korunabildiği belirtildi. Bu süreç makalede, “Bu durum, şehir yönetimini reaktif müdahale yaklaşımından çıkararak proaktif ve önleyici bir yapıya dönüştürmektedir” ifadeleriyle yer aldı. Önerilen modelin etkin bir şekilde uygulanabilmesinin yalnızca teknik altyapının kurulmasıyla değil, aynı zamanda uygun politika ve yönetişim mekanizmalarının geliştirilmesine bağlı olduğunu belirten akademisyenler, üç temel politika adımının öne çıktığını belirtti. ÜÇ TEMEL POLİTİKA ÖNERİLDİ Akademisyenler, “İlk olarak, şehir genelinde üretilen verilerin toplanması, işlenmesi ve analiz edilmesi amacıyla merkezi bir Kentsel Veri Merkezi’nin kurulması gerekmektedir. İkinci olarak, modelin doğrudan tüm şehirde uygulanması yerine, Gebze–İzmit hattı gibi yoğun etkileşimli ve kritik bir bölgede pilot uygulama başlatılması önerilmektedir. Üçüncü olarak ise, farklı kurumlar arasında veri paylaşımını mümkün kılan ve zorunlu hale getiren bir entegrasyon mekanizmasının oluşturulması gerekmektedir. Zira dijital ikiz sistemleri, ancak bütünleşik veri akışı ile anlamlı ve etkin sonuçlar üretebilmektedir” ifadelerine yer verdi. YÖNETSEL VE BÜROKRATİK ENGELLER UYARISI Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve ilgili mevzuatın kurumlar arası veri akışını belirli kısıtlar altında tuttuğu, bu durumun dijital ikiz tabanlı sistemlerin gerektirdiği bütünleşik veri yapısının oluşturulmasını zorlaştırabileceği, ayrıca farklı kurumlar arasındaki yetki paylaşımı, veri sahipliği ve sorumluluk alanlarının net olmaması, teknik entegrasyonun ötesinde yönetsel ve bürokratik engelleri de beraberinde getirebildiği belirtildi. Araştırmada, “Bu nedenle, dijital ikiz tabanlı şehir yönetimi uygulamalarının başarısı, yalnızca teknolojik altyapının kurulmasına değil, aynı zamanda veri paylaşımını kolaylaştıran hukuki düzenlemelerin ve kurumsal koordinasyon mekanizmalarının geliştirilmesine bağlıdır” ifadeleri yer aldı. ‘RİSKLERİ ÖNCEDEN ÖNGÖREN BİR YAPI’ Üç politika adımının hayata geçirilmesiyle birlikte şehir yönetiminde önemli bir dönüşüm gerçekleşeceğini belirten akademisyenler, “Mevcut durumda ağırlıklı olarak sorun ortaya çıktıktan sonra müdahale edilen gecikmeli yapı, yerini veri temelli erken uyarı ve önleme mekanizmalarına bırakacaktır. Böylece şehir yönetimi, yalnızca sorunlara tepki veren bir yapı olmaktan çıkarak, riskleri önceden öngören ve sistem dengesini proaktif şekilde yöneten bir yapıya evrilecektir” ifadelerine yer verdi. ‘TRAFİK SORUNUNU YİNE GÜNDEME GETİRECEK’ Modeli “Bölgesel Trafik Sorununa Bir Çözüm Önerisi: Gölcük-Derince Hibrit Yüzer Köprüsü” üzerinden inceleyen akademisyenler, son yıllarda aşırı göç ve ekonomik refahın artışı sebebiyle Karamürsel-Gölcük-Başiskele hattında trafik yoğunluğu hem İzmit hem Yalova istikametinde mesai saatleri başlangıcında ve bitiminde yoğunluklu olmak üzere arttığını belirtti. Araştırmada, “Başiskele kavşağında yapımı devam eden üstyapı çalışmalarının bu trafik yoğunluğunu azaltması beklenmekle birlikte orta vadede trafik sorununun yine gündeme geleceği öngörülebilir” ifadelerine yer verildi. ‘YILLIK ZARAR 1,33 MİLYAR TL’ Akademisyenler tarafından yapılan araştırmada sabah ve akşam saatlerinde uzunluğu 5 kilometreye varan dur-kalk stilinde araç trafiği hem gidiş hem dönüş istikametinde oluştuğu, basit bir hesapla bir aracın normalin dışında trafikte kaybettiği zamanın 40 dakika olarak hesaplandığı, günlük 20 bin aracın olduğu trafik senaryosunda günlük ekonomik kaybın 3,3 milyon TL, yıllık ekonomik kaybın ise 1,22 milyar TL olduğu belirtildi. Dur-kalk nedeniyle araçların yakıt ve yıpranma giderleri ile yıllık zararın 1,33 milyar TL’ye ulaştığı ifadeleri yer aldı. GÖLCÜK-DERİNCE ARASINA KÖPRÜ Kocaeli’nin İzmit Körfezi gibi hem doğal güzelliğe hem de deniz ulaşımı için avantaja sahip olmasına rağmen etkili olarak kullanılmadığı bilinen bir gerçek olduğunu belirten araştırmacılar, “Trafik yoğunluğunu azaltmak ve trafikten kaynaklanan maddi kayıpları en aza indirgemek için coğrafi olarak körfezin dar kesimi olan Gölcük-Derince arasında maliyet etkin hibrit bir yüzer açılır ponton köprü tarafımızdan önerilmektedir” ifadeleri yer aldı. YAKLAŞIK MALİYET 30-50 MİLYON DOLAR Köprünün toplam uzunluğunun 2-2,2 kilometre arasında, sabit kısmının 0,6-1 kilometre arasında, yüzer ponton kısmın 1,2 kilometre, şeridin minimum 2x1, tasarım hızının ise saatte 50-70 kilometre olabileceği belirtildi. Köprünün yaklaşık maliyeti ise 30 ile 50 milyon dolar arasında, inşaat süresi ise 18-24 ay olarak hesaplandı. Dalga ve rüzgar koşulları kapsamında İzmit Körfezi’nin nispeten sakin yapısı önerilen sistem için önemli bir avantaj olduğu, fırtınalı havalarda konfor problemleri oluşma ihtimali bulunduğu ancak mühendislik tasarım kriterleri çerçevesinde yaklaşık 2 kilometrelik güzergahta kısa yolculuk süreleri için bu etkilerin kabul edilebilir seviyelerde tutulmasının mümkün olduğu belirtildi. GEMİ TRAFİĞİNE DİKKAT ÇEKİLDİ Köprünün deprem gibi sismik etkiler karşısında daha esnek ve dayanıklı davranış sergileyebildiği, düşük hızlarda şehir içi trafiği rahatlatacak bir bağlantı olarak değerlendirilmesi gerektiği ifadeleri de araştırmada yer aldı. Sistemin performansını ve güvenliğini korumak amacıyla ağır taşıt geçişlerine sınırlama getirilmesi ve kullanımın belirli koşullar altında düzenlenmesini de öneren akademisyenler, gemi trafiğine de dikkat çekti. ‘AVRASYA TÜNELİ BENZERİ GEÇİŞ MALİYETLİ’ Araştırmada, “İzmit Körfezi’nin yoğun deniz trafiğine sahip olması nedeniyle, açılır köprü mekanizmasının yalnızca karayolu trafiğine göre değil, gemi geçiş öncelikleri dikkate alınarak optimize edilmesi de gerekmektedir. Bu bağlamda, dijital ikiz sistemi üzerinden gemi geçiş frekansları ile karayolu yoğunluğu birlikte analiz edilerek, köprü açılma zamanlarının dinamik ve veri temelli bir şekilde planlanması mümkündür.” ifadeleri yer aldı. Alternatif çözüm olarak Gölcük-Derince hattında sismik dayanımı artırılmış Avrasya Tüneli benzeri bir yeraltı geçişinin de değerlendirilebileceğini belirten akademisyenler, bunun yüksek yatırım maliyetleri ve uzun inşa süreleri olduğuna dikkat çekti. ‘KOCAELİ’YE ESTETİK VARLIK KAZANDIRACAK’ Önerilen köprünün maliyetinin geri dönüş süresine de dikkat çeken akademisyenler, klasik köprüye göre yüzde 40-60 daha ucuz olduğu, daha hızlı inşa edilebileceğini belirterek, “Bu sonuç 5 km’lik bir darboğaz, küçük görünmesine rağmen altyapı yatırım maliyetini birkaç yıl içinde amorti edebileceğini göstermektedir” ifadelerine yer verdi. Köprü maliyetinin 50 milyon dolar (2 milyar TL), yıllık kaybın ise 1,33 milyar TL olduğunu hatırlatan araştırmacılar, “Geri dönüş süresi: 1,5 yıl olarak hesaplanmıştır. Köprünün kullanımı maliyetlerin karşılanması amacıyla bir süreliğine ücretli geçişe de açılabilir” ifadelerine yer verdi. Ayrıca araştırmacılar, köprünün mimari olarak tasarımı da Kocaeli’ye estetik varlık kazandıracağını belirtti. ‘MODEL, DİĞER ŞEHİRLER İÇİNDE UYGULANABİLİR’ Araştırmacılar raporda şu ifadelere yer verdi; “Sonuç olarak, geleceğin şehirleri yalnızca veri üreten değil, veriyi anlamlandıran ve bu anlam üzerinden karar üreten sistemler olacaktır. Bu bağlamda dijital ikiz yaklaşımı, şehirlerin yalnızca ölçülmesini değil, anlaşılmasını ve etkin biçimde yönetilmesini mümkün kılan temel bir paradigma olarak değerlendirilmektedir. Kocaeli özelinde önerilen model, benzer yapısal özelliklere sahip diğer şehirler için de uygulanabilir bir çerçeve sunmaktadır. ‘BELİRLEYİCİ OLACAK’ Bu yönüyle çalışma, dijital ikiz yaklaşımını yalnızca teknolojik bir araç olmaktan çıkararak, ölçüm, modelleme ve kontrol temelli bütüncül bir yönetim paradigması olarak yeniden konumlandırmaktadır. Bu yaklaşımın farklı şehir sistemlerine uygulanması, geleceğin veri temelli yönetim modellerinin şekillenmesinde belirleyici olacaktır. Ayrıca, dijital ikizlerin şehirleri kendi kendini optimize eden, öğrenen ve karar üreten otonom sistemlere dönüştürmesinde temel bir yapı taşı olduğu değerlendirilmektedir.” Söz konusu akademik önerinin kabul görüp görmeyeceği ise merak ediliyor.