Bakan Kurum: "Tüm insanlığın, enerjiye çok daha uygun fiyatlarla ulaşmasını sağlamalıyız"

Tek kullanımlık plastikler dediğimiz plastik tabak, çatal, bıçak gibi bugün günlük hayatımızda çok kullandığımız ancak geri dönüştürülemeyen atıkların geri dönüşebilen ya da biyo-bozunur atıklara çevrilmesine ilişkin bir yönetmelik hazırlıyoruz. Ham maddeleri bu çerçevede olmak durumunda kalacak. Buna ilişkin tabii tüm sivil toplum kuruluşlarının yine görüşlerini, ilgili bakanlıklarımızın görüşlerini, fikirlerini dikkate alıyoruz. Onlardan görüş alacağız ve amacımız ağustos, eylül ayı itibariyle de uygulamaya geçirmek" dedi.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, COP31 Başkanlığı sürecine ilişkin İstanbul Beşiktaş’ta bir otelde basın toplantısı düzenledi.

"Kuraklığın küresel ölçekte yıllık maliyeti yaklaşık 307 milyar dolar seviyesinde"

Toplantıda konuşan Bakan Kurum, kuraklığın küresel ölçekte yıllık maliyetinin yaklaşık 307 milyar dolar seviyesinde olduğunu söyleyerek, "Enerji alanında olduğu gibi, iklim krizinde de artık kritik bir eşikte duruyoruz. Dünyamız, orman yangınları, kuraklık, su stresi, biyolojik çeşitlilik kaybı, gıda ile enerji sistemleri üzerindeki baskılarla karşı karşıya. Kuraklığın küresel ölçekte yıllık maliyeti yaklaşık 307 milyar dolar seviyesinde. Yaklaşık 4 milyar insan, yılın en az bir ayında ciddi su kıtlığı yaşıyor. 2024-2025 yılları arasında dünya genelinde 3,7 milyon kilometrekarelik alanda orman yandı. Daha acı durumlar da var. Dünya genelinde, 1970’ten bu yana sulak alanlarımızın yüzde 35’ini kaybettik. 1990’ların başından bu yana, büyük göllerimizin yarısından fazlası küçüldü. Küresel enerji sistemleri de ciddi baskı altında. Küresel enerji talebinin, 2023 yılında yüzde 2,2 oranında artış göstererek son 10 yıllık ortalamanın yaklaşık iki katına çıktığını görüyoruz. Özellikle elektrik talebinin 2035 yılına kadar mevcut politikalara göre yüzde 40, net sıfır senaryosuna göre ise yüzde 50’nin üzerinde artacağı öngörülüyor. Yani dünyamız; iki büyük gerçekle karşı karşıya. Bir yanda hızla artan enerji talebi, diğer yanda iklim değişikliğiyle mücadele zorunluluğu. İnsanlığın, artık daha güvenli ve temiz enerji sistemleri kurması şarttır, ama önce yeni bir enerji perspektifine ihtiyacımız var. Tek bir enerji kaynağına bağımlılığı azaltmalı, daha güvenli ve esnek bir enerji ekosistemi kurmalıyız. Tüm insanlığın, enerjiye çok daha uygun fiyatlarla ulaşmasını sağlamalıyız. İklim kriziyle mücadelede, hedeflerimizi başarmak istiyorsak; enerji sistemlerimizi sahada en hızlı şekilde dönüştürmek zorundayız. Biliyorsunuz, Türkiye COP31’e ev sahipliği yapacak, başkanlık edecek. Biz, COP31’i yalnızca yeni taahhütlerin konuşulduğu bir platform olarak değil; sözlerin uygulamaya dönüştüğü, güven üreten ve somut ilerleme sağlayan bir süreç olarak görüyoruz. Buna da, uygulama odaklı COP yaklaşımı diyoruz. COP Başkanlığı olarak yaklaşımımız üç temel ilkeye dayanmaktadır; diyalog, uzlaşı ve aksiyon" dedi.

"Küresel ölçekte her yıl yaklaşık 70 milyon ton metan emisyonu atık sektöründen kaynaklanmaktadır"

Küresel ölçekte her yıl yaklaşık 70 milyon ton metan emisyonunun atık sektöründen kaynaklandığına değinen Bakan Kurum, "COP31’de finansman, teknoloji transferi ve kapasite geliştirme başlıklarını son derece önemli görüyoruz. Brezilya ve Azerbaycan Başkanlıklarıyla ve Avustralyalı dostlarımızla eşgüdüm içinde, COP30’dan COP31’e taşınan önemli girişimler üzerinde çalışıyoruz. Bir yandan 1.5 hedefi doğrultusunda siyasi ivmeyi korumayı, diğer yandan uygulamaya geçişi hızlandırmayı hedefliyoruz. Bu noktada COP31 eylem gündemimizde enerji sektörüyle ilgili olarak öne çıkan başlıklara temas etmek istiyorum. Birinci önceliğimiz temiz enerji dönüşümüdür. Bugün dünya genelinde yaklaşık 730 milyon insan elektriğe erişemiyor. Bu acı tabloya göre, enerji dönüşümü, bir sağlık ve adalet meselesidir. Bu gidişatı değiştirmek için, Uluslararası Enerji Ajansı ile yenilenebilir enerji, gıda, soğutma ve ısıtma ve dijitalleşme alanlarında güçlü iş birliği geliştireceğiz. İkinci önceliğimiz sıfır atık ve metan azaltımı. Küresel ölçekte her yıl yaklaşık 70 milyon ton metan emisyonu atık sektöründen kaynaklanmaktadır. Şayet metan emisyonlarını azaltabilirsek, sıcaklık artışını yavaşlatmamız mümkün olabilir. Bu hedefe olan inancımızı arttırmak için, Sıfır Atık yaklaşımını, COP31 gündeminin temel sütunlarından biri haline getireceğiz. Katı atık depolama alanlarından kaynaklanan emisyonların azaltılmasına, gıda israfının önlenmesine ve döngüsel ekonominin güçlenmesine yardımcı olacağız. Üçüncü önceliğimiz iklime dirençli şehirler. Küresel bina inşaat alanının 2050 yılına kadar yaklaşık yüzde 45 oranında artması bekleniyor. Bu sebeple şehirler, hem risklerin yoğunlaştığı hem de çözümlerin hızla ölçeklenebileceği alanlardır. Biz yeni yaptığımız her binada, ki son olarak 2 yıl içinde 11 ilimizde inşa ettiğimiz 500 bini aşkın konutta da, iklim dirençli sıfır atık uyumlu yapılar inşa etmeyi başarmış bir ülkeyiz. Bu tecrübe ışığında, COP31 sürecinde, binalarda enerji verimliliği, kentsel enerji çözümleri, dirençli altyapı ve iklime dayanıklı yerleşim modelleri özel bir yer tutacak. Dördüncü önceliğimiz iklim eylemi uygulama mekanizması. Bugün maalesef, küresel hedeflerle ulusal planlar arasında, derin bir uygulama boşluğu var. Biz bunu kapatmak zorundayız. Bu amaçla, kapasite geliştirme, finansman, ortaklıklar ve şeffaflık süreçlerini bir araya getiren bütüncül bir uygulama mekanizması kuracağız. Beşinci önceliğimiz yeşil sanayileşme. Tabi sanayi sektörü, büyük ölçüde fosil yakıtlara bağımlı. Ağır sanayi sektörleri küresel emisyonların yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor. Bu durum da sanayinin uzun vadeli net sıfır hedefleri ile uyumlu hale gelmesi şart. Bunun için de daha derin yapısal dönüşümler gerekli. COP31’de bu da dikkat çekeceğimiz başlıklardan olacak" diye konuştu.

"Geri dönüştürülemeyen plastiklerle ilgili bir kısıtlama yapmayı öngörüyoruz"

Konuşmaların ardından basın mensuplarının sorularını cevaplayan Bakan Kurum, geri dönüştürülemeyen plastiklerle ilgili kısıtlama yapmayı öngördüklerini söyleyerek, "Sıfır Atık Projesi kapsamında yaptığımız çalışmalar çerçevesinde bugün atıkların yaklaşık yüzde 40’ını dönüştürebiliyoruz. Bizim hedefimiz bu oranı daha da artırmak. Özellikle geri dönüştürülemeyen plastiklerle ilgili bir kısıtlama yapmayı öngörüyoruz. Tek kullanımlık plastikler dediğimiz plastik tabak, çatal, bıçak gibi bugün günlük hayatımızda çok kullandığımız ancak geri dönüştürülemeyen atıkların geri dönüşebilen ya da biyo-bozunur atıklara çevrilmesine ilişkin bir yönetmelik hazırlıyoruz. Ham maddeleri bu çerçevede olmak durumunda kalacak. Buna ilişkin tabii tüm sivil toplum kuruluşlarının yine görüşlerini, ilgili bakanlıklarımızın görüşlerini, fikirlerini dikkate alıyoruz. Onlardan görüş alacağız ve amacımız ağustos, eylül ayı itibariyle de uygulamaya geçirmek" şeklinde konuştu.

"İklim değişikliği Türkiye için de ciddi bir sorun"

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol ise, iklim değişikliğinin dünya için bir sorun olmasıyla beraber Türkiye için de ciddi bir sorun olduğunu söyleyerek, "İklim değişikliği ilgili olayların etkisi, Bakanımızın belirttiği gibi orman yangınları, kuraklıkların artmasına rağmen iklim değişikliği dünyada olan biten yüzünden maalesef uluslararası gündemde biraz aşağı doğru gidiyor. Bu aşağı doğru giden iklim değişim gündemini yukarı doğru çıkarmak, layık olduğu yere getirmek lazım. Türkiye gibi bu konunun önemini anlayan güçlü bir ülkenin de başkanlık yapmasının ben dünya için de önemli bir şans olduğunu düşünüyorum. İklim değişikliği dünya için bir sorun olmasıyla beraber Türkiye için de ciddi bir sorun. Türkiye iklim değişikliğinden en fazla etkilenen ülkelerin başında geliyor. Türkiye’ye yardımcı olacağız " ifadelerini kullandı.